Sən heç düşünmüsən ki, yaz aylarında dörd gözlə gözlədiyimiz o turş alçanın arxasında nə qədər fayda gizlənir? Sadəcə ağız sulandıran dadı ilə yox, bu balaca meyvə əslində bədənimiz üçün tam bir sağlamlıq bombasıdır.
Bu arada, maraqlı bir fakt: Alçanın vətəni Qafqaz və Kiçik Asiya bölgəsi sayılır. Tarixçilər bildirirlər ki, qədim Misir və Mesopotamiya mədəniyyətlərində alça və ona bənzər meyvələr həm qida, həm də müalicə məqsədilə istifadə olunub. Hətta yazıçı Herodot əsərlərində bu meyvənin dadından və təsirindən bəhs edir.
İlk olaraq gəlin baxaq — alça nə ilə zəngindir?
Bu meyvənin içində bol miqdarda C vitamini var. Elə bu səbəbdən immunitetimizi gücləndirir, bizi viruslardan qoruyur. Yəni yazda alça yeyirsənsə, bədəni xəstəliyə qarşı qalxanla qoruyursan deməkdir.
Bundan əlavə, alça antioksidantlarla doludur. Nə deməkdir bu? Yəni bədəndə hüceyrələrə zərər verən sərbəst radikallara qarşı mübarizə aparır. Başqa sözlə, bizi tez qocalmaqdan və bir çox xroniki xəstəlikdən qoruyur.
Alçanın həzm sisteminə də faydası böyükdür. İçindəki liflər bağırsaqların daha yaxşı işləməsini təmin edir. Əgər qəbizlikdən əziyyət çəkirsənsə, alça bu probleminin təbii dərmanıdır.
Üstəlik, ürək üçün də əla seçimdir. Tərkibindəki kalium və antioksidantlar sayəsində qan təzyiqini balansda saxlayır, ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyir.
Bəs sümük sağlamlığı necə? Alçada kalsium və maqnezium da var — bu minerallar sümüklərin möhkəmlənməsinə kömək edir. Xüsusən də yaş artdıqca sümük əriməsinin qarşısını almaqda faydası böyükdür.
Bir maraqlı faydası da qan şəkərini tənzimləməsidir. Alçanın glisemik indeksi aşağıdır. Bu da deməkdir ki, şəkəri bir anda qaldırmır, yavaş-yavaş enerji verir. Diabet riski olanlar üçün bu çox önəmlidir.
Sultan Süleyman sarayında alça niyə içilirdi?
Bu arada, sultan Süleymanın sarayında yaz aylarında alça sirkəsi ilə hazırlanan içkilərin həm susuzluğu aradan qaldırmaq, həm də enerjini artırmaq üçün verildiyi tarixi sənədlərdə qeyd olunub. Hətta məşhur Osmanlı təbibi Şeyh Mehmed ibn Şerif deyirdi: “Alçanı isti bədəndə soyutma, soyuq bədəndə isə diriltmə üçün istifadə edin.” Yəni bədənin tarazlığı üçün əvəzolunmaz bir nemət sayılırdı.
Amma alçanın turş olması bəzi insanlar üçün problem yarada bilər. Məsələn, mədə problemi olanlar çox miqdarda yedikdə narahatlıq hiss edə bilər. Bu səbəbdən, ən yaxşısı yeməklə birlikdə və ya sonra yeməkdir.
Və unutma — hər şeydə olduğu kimi, burada da balans vacibdir. Çox yemək qarın ağrısı və ishal kimi hallara səbəb ola bilər.
Sonda bir daha deyim — alça sadəcə yayda ləzzət alacağın bir meyvə deyil, həm də orqanizminə qulluq edən təbii bir möcüzədir. Bu balaca meyvəni düzgün miqdarda istehlak etsən, bədəninə böyük faydalar verə bilərsən.
