DünyaVideo

Ay niyə hər il Yerdən təxminən 3.8 sm uzaqlaşır?

İnsanlar həmişə Ayın sabit olduğunu düşünürdü, amma elm artıq göstərir ki, Ay Yerdən hər il təxminən 3.8 santimetr sürətlə uzaqlaşır. Bu məsafə çox kiçik görünə bilər, amma uzun müddət üçün böyük təsir deməkdir. Bu proses təkcə təsadüfi deyil; onun səbəbi Qravitasiya və Tidal təsirlərin qarşılıqlı əlaqəsidir. Yerin su hövzələri Ayın cazibəsi ilə yüngülcə hərəkət edir, bu da Yerin fırlanma sürətini azaldır və enerjini Ayın orbitinə ötürür. Nəticədə Ay getdikcə Yerdən uzaqlaşır və orbitini genişləndirir.

Keçmişdən baxsaq, Ayın Yerdən çox yaxın olduğu dövrlərdə günlər daha qısa idi. Yerin fırlanma sürəti indi saniyələr əsasında ölçülür, amma milyard illər əvvəl bir gün 18 saat civarında olub. Ayın getdikcə uzaqlaşması Yerin fırlanma sürətini daha da yavaşladacaq, günlər tədricən uzanacaq.

Gələcəkdə bu prosesin təsirləri həm Yerin, həm də Ayın fiziki və ekoloji xüsusiyyətlərinə təsir göstərəcək. Məsələn: okean axınları və külək nümunələri Ayın cazibəsindən asılıdır. Ayın Yerdən uzaqlaşması gelgit dalğalarının gücünü azaldacaq, bu da ekosistemlərə təsir edə bilər. Uzunmüddətli perspektivdə, milyonlarla il sonra Ay Yerin cazibəsindən çox uzaqlaşacaq və gelgit təsirləri praktiki olaraq yox olacaq.

Elm adamları hesab edir ki, Ayın Yerdən uzaqlaşması nəticəsində Yerin fırlanma sürəti o qədər yavaşlayacaq ki, günlər indi olduğundan daha uzun olacaq. Bu, insan həyatına birbaşa təsir etməsə də, planetimizin ekoloji və geoloji tarazlığı üçün önəmli bir dəyişiklikdir.

Bundan əlavə, Ayın Yerdən uzaqlaşması kosmik araşdırmalar və peyk texnologiyaları üçün də nəzərə alınmalı bir faktor olacaq. Ayın mövqeyi getdikcə dəyişdikcə gələcək kosmik missiyalar planlaşdırmada bu məlumatı nəzərə almalıdır.

Qısaca desək, Ayın hər il uzaqlaşması kiçik bir proses kimi görünsə də, milyard illər perspektivində Yerin fırlanma sürətini yavaşladacaq, gelgitləri zəiflədəcək və planetimizin ekoloji ritminə təsir edəcək. İnsan üçün bu zaman çərçivəsi çox uzaq olsa da, elm üçün Ay-Yer sisteminin dinamikasını anlamaq gələcəkdə kosmik və ekoloji biliklərin əsasını təşkil edir.

Rəşad Baynazarli

Salam Dünya! Sizi burada görməkdən çox məmnunam. Bloqumda şəxsi təcrübələrimi, maraqlı məlumatları və həyatımın rəngarəng anlarını sizinlə paylaşmaqdan zövq alıram. Hər yazıda yeni bir dünya kəşf edəcəyinizə əmin olun!

Related Articles

Back to top button